Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ (ΝΕΟ!)

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 1η Δεκεμβρίου, στὶς 8.00μ.μ., ὁ Διονύσης Παναγιωτόπουλος θὰ παρουσιάσῃ στὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (αἴθουσα "Παλαίχθων", Παλλάδος 24-26, πλ. Ψυρρῆ) τὸ βιβλίο τοῦ ἀείμνηστου Δημητρίου Λιαντίνη:

Πολυχρόνιο· Στοὰ καὶ Ρώμη (Ἀθήνα, 2005)

Ὁ Δημήτρης Λιαντίνης προσπαθεῖ νὰ ἀνατάμῃ τὴν φιλοσοφία τῆς Στοᾶς καὶ νὰ τὴν συνδέσῃ -κατὰ τὴν προσωπική μου γνώμη, ὄχι μὲ ἐπιτυχία- μὲ τὸν ἐπελαύνοντα ἐκείνην τὴν περίοδο, Χριστιανισμό. Ὑπάρχουν κοινὰ σημεῖα μεταξὺ τῆς στωϊκῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς Ἐκκλησίας; Βεβαίως καὶ ὑπάρχουν καὶ πολὺ σωστὰ ὁ Λιαντίνης τὰ ἐπισημαίνει, ὅπως λ.χ. ἡ ἀποφυγὴ τῶν παθῶν κ.ἄ., τὰ ὁποῖα ἐντάσσονται στὰ περὶ ἠθικῆς ζητήματα, ὅπως ἄλλως τε κοινὰ σημεῖα ὑπάρχουν καὶ μὲ τὴν Ἀκαδημεία, τὸν Κῆπο, τὸν Περίπατο κ.ο.κ. Λογικό; Βεβαίως, διότι ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶχε δική της ἠθικὴ καὶ ἔπρεπε νὰ βρῇ κατεπειγόντως. Ἀπὸ τὸ σημεῖο αὐτό, ἔως τοῦ νὰ ἰσχυρίζεσαι ὅτι "ἡ ὕστερη Στοὰ συνεργάστηκε μὲ τὸν Χριστιανισμὸ στὴν καταστροφὴ τῆς Ρώμης" (σ. 151) καὶ ὅτι "τὴν Ρώμη τὴν ἐγκρέμισαν τέσσερις Ἑβραῖοι ... ὁ Ἰησοῦς, ὁ Πέτρος, ὁ Παῦλος καὶ ἡ Μαρία" (σ. 152) εἶναι μᾶλλον δεῖγμα ἐπιφανειακῆς ἀναλύσεως τῶν ἱστορικῶν γεγονότων.

Μὲ τὰ ἀνωτέρω, δὲν θέλουμε νὰ παραγνωρίσουμε τὸ τεράστιο ἔργο τοῦ Δ.Λ., ἀλλὰ νὰ προβληματίσουμε καί, κυρίως νὰ προβληματιστοῦμε.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 10 Νοεμβρίου, στὶς 8.00μ.μ., ὁ Παναγιώτης Ρομβέλης θὰ παραθέσῃ διάλεξη στὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (αἴθουσα "Παλαίχθων", Παλλάδος 24-26, πλ. Ψυρρῆ, 2ος ὄροφος) μὲ θέμα: 

Ὑπάρχει αὐτὸ ποὺ εἶναι

Ἡ ἀναφορὰ τοῦ ὁμιλητῆ στὸ Περὶ φύσιος ποίημα τοῦ Παρμενίδη εἶναι περίπου αὐτονόητη, ὅπως φαίνεται ἄλλως τε καὶ ἀπὸ τὸν τίτλο, τὸν δανεισμένο ἀπὸ τὸ διάσημο βιβλίο τοῦ Nestor-Luis Cordero (ἐκδ. Ἐνάλιος, 2008). Ὁ Ἐλεάτης ἐπρωτοτύπησε, φιλοσοφῶντας, διότι πρῶτος διέσχισε τὸν ἑνιαῖο, ἔως τότε, κόσμο, στὸν ἀναλλοίωτο κόσμο τοῦ εἶναι ἢ τοῦ ὄντος καί, στὸν ἀεὶ μεταβαλλόμενο κόσμο τοῦ γίγνεσθαι καὶ τῆς δόξας. 

Τὰ γνωρίσματα τοῦ ὄντος (ἀνώλεθρον καὶ ἀγένητον), ὁ τρόπος προσεγγίσεώς του (οἱ τρεῖς γνωστικὲς ὁδοί), ὅπως καὶ τὰ ἀντίστοιχα τοῦ κόσμου τῆς δόξας, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπαγόρευση τῆς νοήσεως τοῦ μὴ ὄντος ἀποτελοῦν τὶς ἐπιταγὲς μιᾶς ἀνώνυμης θεᾶς (δαίμονος), ἡ ὁποία σύρει τὸν ποιητὴ σ' ἕνα μυστηριακὸ ταξίδι ἀπὸ τὰ δώματα τῆς Νυκτὸς στὶς πύλες τῆς Ἡμέρας.

Ὁ Π.Ρ. εἶναι Διπλ. Τοπογράφος Μηχανικὸς καὶ ἐκλεκτὸ μέλος τοῦ Ἀριστοτελικοῦ Ὁμίλου Ἀθηνῶν. Ἀσχολεῖται, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, μὲ τὸ Ὄργανον, ἀλλὰ ἡ παρούσα μελέτη του, ἡ ὁποία παρουσιάσθηκε πρὸ ὀλίγων μηνῶν στὸ Πνευματικὸ Κέντρο τοῦ Δ. Ἀθηναίων, ἀπετέλεσε εὐχάριστη ἔκπληξη.

ΜΝΗΜΗ ΣΑΛΑΜΙΝΟΜΑΧΩΝ

Συνέλληνες, 

φθάνει ἡ μεγάλη ἡμέρα, ἡ 15η Σεπτεμβρίου, ποὺ θὰ ἐπισκεφθοῦμε τὸν ἱερὸ τύμβο τῶν Σαλαμινομάχων, γιὰ νὰ τελέσουμε τὸ καθιερωμένο μνημόσυνό τους (ὥρα 6.00μ.μ.)

Τὸ θρῃσκευτικὸ μέρος τῆς τελετῆς ἔχει ἀναλάβει ἡ Λατρευτικὴ Κοινότης "Λάβρυς", ἐνῷ στίχους ἀπὸ τοὺς Πέρσες τοῦ Αἰσχύλου θὰ ἀπαγγείλῃ ὁ Φίλιππος Βαβουλάκης. Μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐκδηλώσεων θὰ ἀκολουθήσῃ Συμπόσιον, στὴν παραλιακὴ Ταβέρνα "Τὸ Κῦμα". 

Ἀκολουθεῖ ὁ περισυνὸς χαιρετισμὸς τοῦ Κωνσταντίνου Σταυροπούλου, ἐκ μέρους τοῦ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη".

Ἡ "θείη Σαλαμὶς" τοῦ δελφικοῦ μαντείου ἔχει τὴν τιμητική της σήμερα· ἀγάλλονται οἱ θεοὶ καὶ οἱ τρισένδοξοι πρόγονοι, ὅταν νοιώθουν πὼς κάποιοι, ἔστω λιγοστοὶ Νεοέλληνες, τοὺς τιμοῦν πράττοντας τὸ ἐλάχιστο· λυποῦνται ὅμως, ὅταν βλέπουν τὰ ἄθλια τεκταινόμενα στὴν πατρίδα τους, κυρίως ὅταν συγκρίνουν τοὺς ἐπὶ κεφαλῆς τῆς περιόδου ἐκείνης μὲ τὰ σημερινὰ ἀνθρωπάκια. Οἱ σύγχρονοι πολιτικοὶ νάνοι δὲν ἐτόλμησαν νὰ ἀντιταχθοῦν στὴν ἀπαίτηση τῶν ἐχθρῶν ὄχι μόνο γιὰ  γῆν καὶ ὕδωρ, ἀλλὰ καὶ γιὰ ἀέρα καὶ ἥλιο· ἀπεναντίας, ὑπέκυψαν καὶ μάλιστα δίχως τὴν ἐλαχίστη ἀντίσταση. Πῶς νὰ ἀντισταθοῦν ἄλλως τε, ὅταν καθὼς λέγεται, οἱ σύγχρονοι κατακτητὲς γενικῶς τοὺς «κρατοῦν» ἀπὸ ἄλλες ὑποθέσεις προηγουμένων ἐτῶν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ συντηροῦν τὸν φαῦλο κύκλο τοῦ χρέους; Φαντασθεῖτε, τί θὰ συνέβαινε ἐὰν ὁ Ξέρξης μποροῦσε νὰ «πλησιάσῃ» τὸν Λεωνίδα καὶ νὰ ἐκβιάσῃ τὸν Θεμιστοκλῆ ἢ τὸν Εὐρυβιάδη μὲ κάποιον τρόπο; Οἱ ἑλληνικὲς πόλεις θὰ εἶχαν ὑποκύψει ἀμαχητὶ μὲς στὴν καταισχύνη κι ἐμεῖς θὰ αἰσθανόμασταν ντροπὴ γιὰ τοὺς προγόνους.

Ἡ ἀναφορά μας ὅμως, ἀφορᾷ σὲ μία ἄλλη Ἑλλάδα, αὐτὴν τῶν προγόνων, στὴν ὁποίαν λειτουργοῦσαν τὰ πάντα ἐν τάξει, τοῦ Νόμου δεσπόζοντος, ὅπως φροντίζει ὁ Δημάρατος νὰ πληροφορήσῃ τὸν Ξέρξη  (ΗΡΟΔΟΤΟΥ, Ἱστορίαι, Πολύμνια, 104). Ἡ πολιτικο-στρατιωτικὴ ἡγεσία κατευθύνει τὸν ἀγῶνα μὲ μαεστρικὸ τρόπο· ὑποχωρεῖ ὅταν τὸ ἐπιβάλλουν οἱ περιστάσεις (Θερμοπύλες, Ἀρτεμίσιο), ἐπανέρχεται ὅταν ὁ στρατὸς ἔχῃ ἀνυψωμένο ἠθικό, δηλαδὴ ἀκριβῶς μετὰ τὴν θυσία τῶν Θερμοπυλομάχων καὶ τὴν καταστροφὴ τῶν ἱερῶν τῆς Ἀκροπόλεως, εἶναι δὲ ἀποφασισμένος νὰ δώσῃ τὸν ὑπὲρ πάντων ἀγῶνα. Ὁ λαός-στρατὸς πανέτοιμος νὰ ἀγωνισθῇ ἔως ἐσχάτων, διότι εἶναι τῆς ἐλευθερίης γλειχόμενοι (ἔ.ἀ., Οὐρανία, 143), ἐνῷ οἱ Ἱερεῖς δὲν "κρύβονται", ὅπως τὸ σημερινὸ παπαδαριό, ἀλλὰ πρωτοστατοῦν· ὁ μάντις Μεγιστίας θυσιάζεται, μαχόμενος δίπλα στὸν Λεωνίδα, τὸ δὲ Μαντεῖο τῶν Δελφῶν προτρέπει τοὺς μὲν Σπαρτιάτες νὰ θυσιάσουν τὸν καταγόμενο ἀπ’ τὸν Ἡρακλῆ βασιληᾶ, ἐφ’ ὅσον θέλουν ἡ πόλη τους νὰ σωθῇ, τοὺς δὲ Ἀθηναίους νὰ ναυμαχήσουν στὴν Σαλαμῖνα, παρὰ τὴν "πικρία" του γιὰ τὸν φόνο τῶν προστατευομένων ἀπ’ αὐτό, πάσης ἐθνικότητος, κηρύκων.

Αὐτὸ ἴσως εἶναι καὶ τὸ πιὸ μελανὸ συμβὰν τοῦ πολέμου, ὁ ἀποσεβασμὸς τῶν, ζητούντων ἔστω γῆν καὶ ὕδωρ, πρέσβεων τοῦ ἀντιπάλου, πρᾶγμα ἀσύνηθες γιὰ τὴν κουλτούρα τῶν προγόνων καὶ ὄχι ἡ δῆθεν ἐξαγορὰ τοῦ Μαντείου, ὅπως ἔχει ἐπικρατήσει νὰ λέγεται πονηρὰ στὴν καθεστημένη καὶ ἀνιστόρητη ἐν πολλοῖς βιβλιογραφία. Εἶναι ἄλλως τε γνωστὸ ὅτι ἀφ’ ἑνὸς οἱ βάρβαροι εἶχαν ἐπιτεθῆ γιὰ νὰ συλήσουν τὸ ἱερὸν πέδον, τότε ποὺ σείσθηκαν οἱ Φαιδριάδες (ἔ.ἀ. Οὐρανία, 37), ἀφ’ ἑτέρου οἱ ἀντιστεκόμενες πόλεις εἶχαν ὁρκισθῆ τὸ δέκατον τῆς περιουσίας τῶν μηδισάντων νὰ καταβληθῇ μετὰ τὸ πέρας τοῦ πολέμου στὸν θεὸ τῶν Δελφῶν (ἔ.ἀ., Πολύμνια, 132). Ἑπομένως, τὰ ἀνωτέρω ἐκφράζουν μόνον τὴν ἀγωνία τῶν σημερινῶν ἐνδιαμέσων νὰ συγκρίνουν "ἀσύμπτωτα μεγέθη" ἢ καὶ νὰ ταὐτίσουν τὸ αὐθεντικὸ ἱερὸ μὲ τὸ ἀναυθεντικό, μὲ τοὺς μελανειμονοῦντας ποὺ τὸ μόνο γιὰ τὸ ὁποῖο ἐνδιαφέρονται, εἶναι γιὰ τὸ πῶς θὰ γλυτώσουν τὸ "ταπεινὸ" σαρκίο τους, ὄχι μόνο ἔναντι τῶν ἑκάστοτε ἐχθρῶν τῆς πατρίδας, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἀπ’ τὶς στοιχειώδεις ὑποχρεώσεις τους σ’ αὐτήν, ὅπως ἡ καταβολὴ φόρων· ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι προκλητικὴ ἡ συνεχιζόμενη, ἐκ μέρους τῆς πολιτείας, ἐξαίρεση τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ ὁποιαδήποτε εἰσφορά, τακτικὴ ἢ ἔκτακτη.

Ἀπευθυνόμαστε πρὸς  αὐτούς, ἂν καὶ γνωρίζουμε ὅτι τὸ μήνυμα τῆς Σαλαμίνας δὲν τοὺς διαπερνᾷ, γι’ αὐτὸ ἄλλως τε ἐφρόντισαν νὰ καταργήσουν τὶς ἑορτὲς τῶν Ἐλευθερίων. Οἱ προστάτες τους ὅμως, θὰ ἦταν καλὸ νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψει κάποια διδάγματα κι ἂς μὴν ἐφησυχάζουν μὲ τὴν σημερινὴ ἀδυναμία τοῦ ἑλληνισμοῦ, ἡ ὁποία ἐκπηγάζει ἀπ’ τὴν μὴ ὕπαρξη κρατικῆς ὀντότητας, ἀντάξιας τῆς ἱστορίας του. Δὲν μᾶς τρομάζει ἡ πενία, ἀντιθέτως  μᾶς ἀηδιάζει ὁ ἄδικος πλουτισμὸς ποὺ διδάσκει - εὐκαιρίας δοθείσης- ἡ Γουὼλ Στρὴτ καὶ τὰ ἄλλα εὐαγῆ σας ἱδρύματα… στοὺς ἐξωνημμένους Ἕλληνες πολιτικούς· μὴν ξεχνᾶτε ὅτι ὁ Ξέρξης ἀγνόησε πρὸ τῆς μάχης τῶν Θερμοπυλῶν τὴν ἐπισήμανση αὐτὴ τοῦ Δημάρατου (ΗΡΟΔΟΤΟΥ, Ἱστορίαι, Πολύμνια, 102):

πενίη μὲν αἰεί κοτε σύντροφός ἐστι, ἀρετὴ δὲ ἔπακτός ἐστι, ἀπό τε σοφίης κατεργασμένη καὶ νόμου ἰσχυροῦ· τῇ διαχρωμένη ἡ Ἑλλὰς την τε πενίην ἀπαμύνεται καὶ τὴν δεσποσύνην.

Μ’ αὐτὲς τὶς παρακαταθῆκες ποὺ μᾶς κατέλιπαν οἱ τρισένδοξοι πρόγονοί μας, θὰ πρέπῃ νὰ ἀνησυχοῦν γιὰ τὶς συνέπειες τῆς πολιτικῆς τους, νὰ ἀπαιτοῦν τὰ πάντα, ἐδῶ καὶ τώρα, ἀπ’ τοὺς ντόπιους ναιναίκους καὶ νὰ συνειδητοποιήσουν ὅτι, ὅταν οἱ συνθῆκες τὸ ἐπιτρέψουν, τὰ πράγματα θὰ ἀλλάξουν ἄρδην καὶ οἱ νεοέλληνες θὰ ἀπαιτήσουμε καὶ θὰ καταφέρουμε τὴν "ἐπιστροφὴ" τῆς πατρίδας μας. Τὰ διδάγματα τῆς ἱστορίας εἶναι πολλά. Ἂς μὴν τὰ ἀγνοοῦν...

ΙΟΥΛΙΑΝΕΙΑ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 23 Ἰουνίου, στὶς 8.00μ.μ., τὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Παλλάδος 24-26, 2ος Ὄροφος, "Παλαίχθων") θὰ τελέσῃ τὸ ἐτήσιο μνημόσυνο τοῦ ἐστεμμένου φιλοσόφου Ἰουλιανοῦ, ὁ ὁποῖος δολοφονήθηκε ἄνανδρα λίγα χιλιόμετρα ἔξω ἀπὸ τὴν Κτησιφῶντα. Τὸ πολιτικὸ μέρος τῆς ἑορτῆς περιλαμβάνει ὁμιλία ἀπὸ τὸν Κωνσταντῖνο Σταυρόπουλο, μὲ θέμα:

Ὁ Ἰουλιανὸς ἐν τοῖς Μυστηρίοις

Ὁ ἀνωτέρω τίτλος ἀναφέρεται σὲ ἕνα ἐκ τῶν Ἀνεκδότων ἢ καὶ Κρυμμένων -ὅπως ἀναφέρονται στὴν ἔκδοση τοῦ Ἰκάρου, ἐπιμ. Γ.Π. Σαββίδη, 2000- ποιημάτων τοῦ Κ.Π. Καβάφη καὶ παρουσιάζει πτυχὲς τῆς μυήσεως τοῦ ἐστεμμένου φιλοσόφου στὰ Μεγάλα Μυστήρια, ὅπως ἀναφέρονται καὶ σχολιάζονται ἀπ' τὸν Γρηγόριο τὸν Ναζιανζηνό (Κατὰ Ἰουλιανοῦ, Α΄, νε΄-νστ΄), τὸν Σωζομενό (Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία, Ε΄, β΄) καὶ τὸν Γίββωνα. Ἂς δοῦμε τὸ ποίημα:

Πλὴν σὰν εὑρέθηκε μέσα στὸ σκότος μέσα στῆς γῆς τὰ φοβερὰ τὰ βάθη συντροφευμένος μ’ Ἕλληνας ἀθέους, κ’ εἶδε μὲ δόξες καὶ μεγάλα φῶτα νὰ βγαίνουν ἄυλες μορφὲς ἐμπρός του φοβήθηκε γιὰ μιὰ στιγμὴ ὁ νέος, κι ἕνα ἔνστικτον τῶν εὐσεβῶν του χρόνων ἐπέστρεψε, κι ἔκαμε τὸν σταυρό του. Ἀμέσως οἱ μορφὲς ἀφανισθῆκαν· ἧ δόξαις χάθηκαν, σβῆσαν τὰ φῶτα. Οἱ Ἕλληνες ἐκρυφοκυτταχθῆκαν. Κι ὁ νέος εἶπεν· «εἴδατε τὸ θαῦμα; ἀγαπητοί μου σύντροφοι φοβοῦμαι. Φοβοῦμαι φίλοι μου, θέλω νὰ φύγω. Δὲν βλέπετε πῶς χάθηκαν ἀμέσως οἱ δαίμονες, σὰν μ’ εἴδανε νὰ κάνω τὸ σχῆμα τοῦ σταυροῦ τὸ ἁγιασμένο;»

Οἱ Ἕλληνες ἐκάγχασαν μεγάλα· «Ντροπή, ντροπὴ νὰ λὲς αὐτὰ τὰ λόγια σ’ ἐμᾶς τοὺς σοφιστὰς καὶ φιλοσόφους. Τέτοια σὰν θὲς εἰς τὸν Νικομηδείας καὶ στοὺς παππάδες του μπορεῖς νὰ λές. Τῆς ἔνδοξης Ἑλλάδος μας ἐμπρός σου οἱ μεγαλύτεροι θεοὶ φανῆκαν. Κι ἂν φύγανε νὰ μὴ νομίζῃς διόλου ποὺ φοβηθῆκαν μιὰ χειρονομία. Μονάχα σὰν σὲ εἴδανε νὰ κάνῃς τὸ ποταπότατον, ἀγροῖκον σχῆμα συχάθηκεν ἡ εὐγενής των φύσις καὶ φύγανε καὶ σὲ περιφρονῆσαν». Ἔτσι τὸν εἴπανε κι ἀπὸ τὸν φόβο τὸν ἱερὸν καὶ τὸν εὐλογημένον συνῆλθεν ὁ ἀνόητος, κι ἐπείσθη μὲ τῶν Ἑλλήνων τ’ ἄθεα τὰ λόγια.

Στὴν συζήτηση  θὰ ἀναλύσουμε τὴν ἐμμονὴ τοῦ ποιητῆ στὸ πρόσωπο τοῦ Ἰουλιανοῦ, τὴν συσχέτιση τοῦ Αὐτοκράτορα μὲ τὴν πολιτικὴ κατάσταση τῶν δεκαετιῶν τοῦ '20 καὶ τοῦ '30, τὴν μύηση καὶ τὸν φόβο (ἐὰν ὑπῆρξε...) καὶ ἄλλες σχετικὲς ἀναφορὲς τῶν πρώτων χριστιανικῶν αἰώνων, καθὼς καὶ τὶς τερατολογίες ποὺ εὐδοκιμοῦσαν κατὰ περίπτωση.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 7 Ἀπριλίου, στὶς 8.00μ.μ., ὁ Γιῶργος Μπακογιάννης θὰ παραθέσῃ διάλεξη στὸ Φ.Ε. "ΑΘΗΝΑ ΕΡΓΑΝΗ" (Ἀκαδημείας 88, 2ος Ὄροφος), μὲ θέμα:

Ἡ θεολογοῦσα προτυποκρατία στὸν Ἐπίκουρο

Ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ Γ. Μπ., χρησιμοποίησε αὐτὸν τὸν περιεκτικὸ τίτλο τοῦ J.M. Gabaude, διότι ἀποδίδει μὲ ἀκρίβεια καὶ σαφήνεια τὴν ἐπικούρεια ἄποψη γιὰ τοὺς θεούς. Ὁ ὁμιλητὴς θὰ προσπαθήσῃ νὰ δείξῃ, ὅτι ἡ ἀντίληψη τῶν Ἐπικορείων γιὰ τὸ θεῖον δὲν ἀντιστρατεύεται τὸν ὑπόλοιπο κορμὸ τῆς ἐπικούρειας φιλοσοφίας, ἀλλὰ εἶναι ἀναπόσπαστο μέρος τόσο τοῦ Φυσικοῦ ὅσο καὶ τοῦ Κανονικοῦ, ἂν καὶ ἡ ὅλη ἀντίληψη εἶναι ἐνσωματωμένη στὸ Ἠθικόν. Ἐπίσης, θὰ δειχθῇ ὅτι ἡ ἀντίληψη αὐτὴ δὲν ἀποτελοῦσε γιὰ κανένα λόγο ὑπεκφυγή, ἀφοῦ ὁ φιλόσοφος εἶχε ἤδη ἐκτεθῆ μὲ τὶς ἀπόψεις του περὶ θείας προνοίας καὶ θνητότητος τῆς ψυχῆς.

Ὁ ὁμιλητὴς θὰ ξεκινήσῃ ἀπὸ τὴν βασικὴ ἀρχὴ τῆς ἐπικούρειας φιλοσοφίας, ὅτι δηλαδὴ τὰ δεδομένα τῆς ἐμπειρίας πρέπει νὰ γίνωνται δεκτά. Δὲν εἶναι ὅμως γεγονὸς ὅτι ἡ ἔννοια τῶν θεῶν διαπνέει ὅλην τὴν ἀνθρώπινη ἱστορία; Πρόκειται περὶ προλήψεως, περὶ ἐννοίας ποὺ ἐνσωματώνεται στὰ κριτήρια ἀληθείας τοῦ Ἐπικούρου. Ὁ ἱδρυτὴς τοῦ Κήπου εἶναι σαφής: "ἀκόμη καὶ οἱ παραστάσεις τῶν τρελλῶν, ὅπως αὐτὲς ποὺ βλέπουμε στὸν ὕπνο μας εἶναι ἀληθεῖς, διότι προκαλοῦν κίνηση τοῦ νοῦ, ἐνῷ τὸ μὴ ὂν δὲν προκαλεῖ τίποτε". Ἐπίσης στὴν ἐπιστολή του πρὸς Ἡρόδοτον, ὁ Ἐπίκουρος δὲν κρύβει τὰ λόγια του: "[κανόνας μας] εἶναι ὅτι τὸ ἀληθὲς ταὐτίζεται μ' αὐτὸ ποὺ παρατηροῦν οἱ αἰσθήσεις ἢ συλλαμβάνουμε ἄμεσα μὲ τὸν νοῦ" (φανταστικὴ ἐπιβολὴ τῆς διανοίας).

Καὶ στὸ τέλος θὰ τεθοῦν τὰ ἀμείλικτα ἐρωτήματα: Πῶς εἶναι δυνατὴ ἡ γνώση τοῦ θείου σ' ἕνα φιλοσοφικὸ σύστημα ὑλιστικὸ καὶ μηχανοκρατικό; Πῶς εἶναι δυνατὸ νὰ πείσουμε κάποιον, ὅτι ὑπάρχουν οἱ θεοί; Πῶς συνάπτει ὁ ἴδιος ὁ Ἐπίκουρος τὴν ἐνάργειά τους μὲ τὸ λοιπὸ φιλοσοφικό του σύστημα; Τὰ λόγια του -ἐξ ἀρχῆς- ἐνέχουν σαφήνεια: "οἱ θεοὶ ὑπάρχουν καὶ ἡ γνώση μας γι' αὐτοὺς εἶναι προφανής".

Τὰ ἀνωτέρω ἐρωτήματα θὰ γίνουν ἡ βάση γιὰ νὰ διαπιστώσουμε, πῶς θὰ συναντήσουμε τοὺς θεούς, μέσα ἀπὸ τὸ αὐστηρὸ μονοπάτι τῆς ἐπικούρειας φιλοσοφίας...

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Συνέλληνες! Τὸ πρῶτο δεκαπενθήμερο τοῦ ἔτους 415 οἱ "πραιτωριανοὶ" τοῦ Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Κυρίλλου δολοφόνησαν καὶ κατακρεούργησαν τὴν Νεοπλατωνικὴ Φιλόσοφο καὶ Μαθηματικὸ Ὑπατία.

Ὡς ἐλάχιστο φόρο τιμῆς στὴν μνήμη τῆς μεγάλης Ἑλληνίδας καὶ τελευταίας ἐπιστήμονος πρὶν τὸν Μεσαίωνα, τὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" σᾶς προσκαλεῖ στὸ ἐτήσιο θρῃσκευτικὸ καὶ πολιτικὸ μνημόσυνο, στὶς 10 Μαρτίου, στὶς 8.00μ.μ. (Ἀκαδημείας 88, 2ος Ὄροφος, Αἴθουσα "Ὀρφεύς").

Τὸ μνημόσυνο περιλαμβάνει: τελετὴ μνημοσύνου ἀπ' τὴν Λατρευτικὴ Κοινότητα "Λάβρυς" καὶ ὁμιλία ἀπ' τὸν Κωνσταντῖνο Σταυρόπουλο, μὲ θέμα:

Ὑπατία, ἡ περιβόητος φιλόσοφος.

Ποιὰ ἦταν ὅμως ἡ Ὑπατία;

Νεοπλατωνικὴ φιλόσοφος καὶ Μαθηματικός, κόρη τοῦ διασήμου Μαθηματικοῦ καὶ διευθυντῆ τοῦ Μουσείου (Πανεπιστημίου) τῆς Ἀλεξανδρείας, Θέωνος· γεννήθηκε στὴν Ἀλεξάνδρεια τῆς Αἰγύπτου (370), ὅπου καὶ ἐσπούδασε ἔχοντας ὡς διδάσκαλο τὸν διάσημο Γεωμέτρη Πάππο, δείχνοντας ἀπὸ μικρὴ τὴν κλίση της στὸν λεγόμενο Μαθηματικὸ Πλατωνισμό, τὴν ἄποψη δηλαδὴ ὅτι ὑπάρχει ἕνας ὑπεραισθητός-μεταφυσικὸς κόσμος μαθηματικῶν ὀντοτήτων (ἀριθμῶν καὶ γεωμετρικῶν σχημάτων), προσεγγίσιμος μόνο ἀπ’ τὸν ἀνθρώπινο νοῦ, ἐντελῶς ἀνεξάρτητος ἀπ’ τὸν δικό μας, τὸν αἰσθητό.

Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ πατέρα της, ἀνέλαβε τὴν διεύθυνση τοῦ Μουσείου, θέτοντας ὡς στόχο ζωῆς τὴν ἐκ βάθρων ἀνασύστασή του καὶ τὴν ἀπόδοση σ’αὐτὸ τῆς μέχρι πρό τινος αἴγλης του. Οἱ ἐργασίες της στὴν Ἀριθμητική (θεωρία Ἀριθμῶν, διοφαντικὲς καὶ διτετράγωνες ἐξισώσεις), στὴν Γεωμετρία (κωνικὲς τομές), στὴν Μηχανική (κατασκευὴ Μετρητῶν Στάθμης, Ὑδρομέτρων καὶ Ροομέτρων) καὶ στὴν Ἀστρονομία (κατασκευὴ Ἀστρολάβων, ἀνακάλυψη τῶν ἐλλειπτικῶν τροχιῶν τῶν πλανητῶν) ὑπῆρξαν πρωτότυπες καὶ σημαντικές, ἂν καὶ τὶς κατέστρεψαν ὁλοσχερῶς ἡ θρῃσκευτικὴ μισαλλοδοξία τῆς ἐποχῆς. Ὑπενθυμίζουμε ὅτι στὸ Μουσεῖον εἶχαν διδάξει οἱ κορυφαῖοι διδάσκαλοι τοῦ ἀρχαίου Κόσμου· ὁ Εὐκλείδης τῶν Στοιχείων, ὁ Ἀπολλώνιος ὁ Περγαῖος (κωνικὲς τομές), ὁ Ἐρατοσθένης (Κόσκινο τῶν πρώτων Ἀριθμῶν, μέτρηση τῆς γήινης διαμέτρου), ὁ Διόφαντος τῶν ὁμωνύμων (ἀπροσδιορίστων) ἐξισώσεων κ.ἄ.

Ὅμως ἡ ἐποχὴ δὲν εὐνοοῦσε τὴν ἐλεύθερη ἔρευνα· ἡ Ἀλεξάνδρεια εἶχε ἀρχίσει πρὸ πολλοῦ νὰ μετασχηματίζεται ἐπὶ τὰ χείρω. Οἱ ἀπάνθρωποι καὶ σκοταδιστὲς Πατριάρχες Ἀλεξανδρείας Ἀθανάσιος, Θεόφιλος καὶ Κύριλλος μὲ τὴν βοήθεια τῶν μοναστικῶν ταγμάτων (Παραβολάνοι κ.ἄ.) εἶχαν διαμορφώσει ἕνα ἀνθελληνικὸ περιβάλλον, στὸ ὁποῖο ἐκυριαρχοῦσαν τὸ συνεχὲς γκρέμισμα τῶν Ναῶν, ἡ διαπόμπευση τῶν ἀγαλμάτων τῶν θεῶν καὶ ἡ τρομοκρατία ἐναντίον ὁποιουδήποτε ἐθύμιζε τὸ ἔνδοξο παρελθόν. Σ’ αὐτὸ τὸ κλίμα, ἀλλὰ καὶ στὴν αὐστηρὴ ἐφαρμογὴ τῶν κωδίκων τοῦ Κωνσταντίου καὶ τοῦ Θεοδοσίου, ἐντάσσονται ἡ καταστροφὴ τοῦ Σεραπείου, τὸ ὁλοκαύτωμα τῆς περιώνυμης Βιβλιοθήκης τῶν 300.000 τίτλων καὶ βεβαίως ἡ κτηνώδης βία ἐναντίον τῆς ζωῆς τῆς φιλοσόφου, ἡ ὁποία κατὰ τὸν φανατικὸ θαυμαστή της, τὸν ἔπαρχο Ὀρέστη, ἀποτελοῦσε τὸ ἀκριβότερο κόσμημα τῆς πόλεως.

Ὁ Ἰσπανὸς ἑλληνιστὴς καὶ συγγραφεὺς τοῦ πλέον καταλλήλου πονήματος γιὰ τὴν φιλόσοφο Πέδρο Γκάλβεθ (κυκλοφορεῖται ἀπ’ τὶς ἐκδόσεις Μεταίχμιον, σὲ ἑλληνικὴ μετάφραση τῆς Λήδας Παλλαντίου, Ἀθῆναι 2004)μυήθηκε στὰ τῆς Ὑπατίας ἀπ’ τὸν Μαθηματικὸ πατέρα του καὶ κατάφερε νὰ συγγράψῃ ἕνα μυθιστόρημα, σχεδὸν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος, ἀφοῦ ὅπως γράφει στὸν Πρόλογό του οἱ πηγὲς εἶναι τόσο λιγοστές, γεμίζουν μόνον δύο σελίδες. Ἀρνούμενος, ὅπως τονίζει, ἀφ’ ἑνὸς τὴν φαντασιοκοπία, ἀφ’ ἑτέρου τὴν προβληματικὴ ἀνάγνωση, ἀποφάσισε νὰ πρωτοτυπήσῃ, ἀκολουθῶντας τὸν τρίτο δρόμο:

νὰ προσπαθήσουμε νὰ ἀνασυνθέσουμε μιὰ ζωὴ μέσ’ ἀπὸ τὶς ἱστορικές της περιστάσεις καὶ νὰ ἐπιτρέψουμε στὸν ἑαυτό μας τὴν ἐλευθερία μιᾶς προσπάθειας ἀναβίωσης τῶν σταδίων τοῦ θυμικοῦ ποὺ βίωσε τὸ συγκεκριμένο ἄτομο...

Παρ’ ὅτι εἴμαστε, γιὰ εὐνόητους λόγους, ἀλλεργικοὶ μὲ τοὺς τρίτους δρόμους, ὀφείλουμε νὰ ἀναγνωρίσουμε στὸν Ἰσπανὸ ἑλληνιστὴ ὅτι κατάφερε ἐν τέλει νὰ ἀνταποκριθῇ στὸν δύσκολο στόχο ποὺ ἐξ ἀρχῆς εἶχε θέσει στὸν ἑαυτό του καὶ νὰ μᾶς προσφέρῃ ἕνα μοναδικὸ στὸ εἶδος του μυθιστόρημα, συνεκτικὸ καὶ πρὸ πάντων, γιὰ ἐμᾶς τοὺς λάτρεις τῆς φιλοσόφου, μία ἀντικειμενικὴ παρουσίαση τῆς γυναίκας ποὺ τὸ φρικτό της τέλος ἀποτέλεσε τὸ κύκνειο ᾆσμα ὄχι μόνον τοῦ καθόλου ἑλληνισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐλεύθερης ἐπιστημονικῆς ἔρευνας, πρὸ τοῦ ἐπελαύνοντος σκοταδισμοῦ.

ΠΕΡΙΚΟΠΕΣ ...

Τὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" πληροφορεῖ τοὺς φίλους του, ὅτι ἀπὸ τὸν μῆνα Δεκέμβριο καὶ ἐφεξῆς οἱ διαλέξεις μας θὰ γίνουν μηνιαῖες καὶ αὐτὸ διότι τὸ οἰκονομικὸ κόστος τῆς ἐνοικιαζόμενης αἴθουσας ἔχει καταστῆ ἀπαγορευτικό. Δυστυχῶς, ἡ οἰκονομικὴ κρίση μᾶς ἔχει πλήξει ὅλους καὶ δυσχεραίνει τὰ μέλη πού, ὅπως εἶναι λογικό, ἀδυνατοῦν νὰ εἶναι συνεπεῖς μὲ τὶς οἰκονομικές τους ὑποχρεώσεις. Τὸ στελεχικό μας δυναμικὸ ἀποτελεῖται ἀπὸ δημοσίους καὶ ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, ἀνέργους, συνταξιούχους καὶ ἐλεύθερους ἐπαγγελματίες, ὅλους δηλαδὴ τοὺς κλάδους ποὺ ἔχουν πληγῆ ἀπὸ τὴν μάστιγα τῆς κρίσης καὶ "πληρώνουν" τὰ οἰκονομικά (καὶ ἄλλα) ἀδιέξοδα τῆς ντόπιας παρασιτικῆς Ὀλιγαρχίας καὶ τῆς Ξενοκρατίας.

Ἑπομένως καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν συνάδει μὲ τὶς ἀρχές μας ἡ ἐπιβολὴ εἰσιτηρίου, ἀναγκαζόμαστε νὰ "ἐκλογικεύσουμε" -ὅπως θἄλεγαν κι ὅσοι μιλοῦν τὴν γλῶσσα τῶν Ἀγορῶν- τὰ ἔξοδά μας, δηλαδὴ νὰ περικόψουμε τὶς δραστηριότητές μας. Ἡ ἀπόφαση αὐτὴ δὲν ἐλήφθη ἐν θερμῷ, ἀλλὰ λαμβάνοντας ὑπ' ὄψει: πρῶτον, τὴν σοβαρότητα καὶ τὴν σταθερότητα ποὺ ἐπὶ ἑνδεκαετία ἐπιδείξαμε καὶ δεύτερον, τὴν ἀπαίτηση τῶν φίλων μας νὰ παραμείνουμε στὸν χῶρο, ἔστω καὶ μὲ περιωρισμένη δραστηριότητα. Ὑπ' αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, θὰ συνεχίζουμε νὰ ἀγωνιζόμαστε γιὰ τὸν τελικὸ σκοπό, δηλαδὴ τὴν πλήρη ἐπανελλήνιση τῆς πατρίδας μας, ὄντες ἕνα φιλοσοφικὸ ἐργαστήριο μὲ σαφῆ πολυθεϊστικὸ προσανατολισμό.

Εὐχαριστῶντας τοὺς φίλους καὶ τὰ μέλη γιὰ τὴν ἀνυστερόβουλη στήριξή τους, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν συνολικὴ παρουσία τους ἀπ' τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2000 ἔως καὶ σήμερα, θὰ θέλαμε νὰ ὑπενθυμίσουμε, ὅτι ἐκτὸς τῆς "Ἐργάνης" λειτουργοῦν ἄλλα δύο φιλοσοφικὰ στέκια, στὰ ὁποῖα συμμετέχουν καὶ πρωταγωνιστοῦν μέλη τοῦ Ἐργαστηρίου μας (καὶ ὄχι μόνο...): ὁ κύκλος τῶν πλατωνικῶν, πιὸ γνωστὸς ὡς Ἀκαδήμεια καὶ ὁ Κῆπος, ὁ σύλλογος δηλαδὴ τῶν φίλων τῆς ἐπικούρειας φιλοσοφίας (καθ' ἑκάστην Πέμπτη, στὶς 8.30μ.μ., στὴν αἴθουσα "Ὀρφεύς").

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 10 Δεκεμβρίου, στὶς 8.00 μ.μ., ὁ Τρύφων Ὀλύμπιος θὰ παρουσιάσῃ στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Ἀκαδημείας 88, 2ος Ὄροφος, αἴθουσα "Ὀρφεύς") τὶς σκέψεις του γιὰ τὰΠρομήθεια τοῦ Ἰουνίου τοῦ 2012 ποὺ θὰ διεξαχθοῦν, ὅπως κάθε χρόνο, στὸ Ἄλσος Προμηθέως, στὸν Ὄλυμπο.

Τὰ Προμήθεια ἀποτελοῦν, ὅπως σημειώνει στὴν περσινὴ διακήρυξη ἡ Ἐπιτροπὴ Προμηθείων: "πανελλήνιο θεσμὸ ποὺ σκοπὸ ἔχουν νὰ μᾶς φέρουν σ' ἐπαφὴ μὲ τὸν πολιτισμό, τὸ πνεῦμα καὶ τὶς ἀξίες τῶν προγόνων μας. Μὲ ἐμπνευστή, πρωτεργάτη καὶ συνεχιστὴ τὸν καθηγητὴ τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Στοκχόλμης Τρύφωνα Ὀλύμπιο, συμπληρώνουν ἤδη τὸ δέκατο ἕκτο ἔτος συνεχοῦς παρουσίας. Τὰ Προμήθεια εἶναι μιὰ γιορτὴ γιὰ ὅλους ὅσους τιμοῦν τὴν ἑλληνικὴ παιδεία καὶ τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό. Εὐπρόσδεκτοι στὶς γιορτὲς τῶν Προμηθείων εἶναι ὅλοι ὅσοι νοιώθουν πὼς ἡ διαύγεια σκέψης καὶ οἱ ἀξίες τῶν προγόνων μας, μποροῦν νὰ ἀποβοῦν βατήρας πνευματικῆς παλιγγενεσίας καὶ ἀντίστασης στοὺς μαζικοὺς ἰσοπεδωτικοὺς μηχανισμοὺς τῆς ἐποχῆς μας".

Ὑπενθυμίζουμε ὅτι οἱ περσινὲς ἐκδηλώσεις περιελάμβαναν σημαντικὲς καινοτομίες, ὅπως ἡ καθιέρωση τῶν Βωμείων, ἡ προμηθεϊκὴ πομπὴ στὸ Λιτόχωρο, ἡ φιλοσοφικὴ συζήτηση μεταξὺ τῶν πλατωνικῶν κ.ἄ. ἐξ ἴσου ἐνδιαφέροντα.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 26 Νοεμβρίου, στὶς 8.00 μ.μ., ὁ Δημήτρης Παπαθανασίου θὰ παραθέσῃ διάλεξη στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Ἀκαδημείας 88, 2ος ὄροφος, αἴθουσα "Ὀρφεύς") μὲ θέμα:

Ἡ στωϊκὴ φιλοσοφία ὡς ἀπάντηση στὴν οἰκονομικὴ κρίση

Τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς κρίσης τὸ ἔχουμε ἀναλύσει πολλὲς φορὲς στὸ Ἐργαστήριό μας, ἐνῷ ἔχουμε διαγνώσει τόσο τὶς αἰτίες της ὅσο καὶ τὰ τραγικὰ ἀποτελέσματα ποὺ προκαλεῖ στὸν κοινωνικὸ ἱστό, πιὸ σημαντικὸ ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ἐξαθλίωση κοινωνικῶν μερίδων ἀκόμη καὶ τῶν ἀρχουσῶν τάξεων. Ἡ σχέση τοῦ κρισιακοῦ φαινομένου μὲ τὴν φιλοσοφία τῆς Στοᾶς φαίνεται, ἐκ πρώτης ὄψεως, δυσεξήγητη, ἂν καὶ μετὰ τὰ τέλη τοῦ τρίτου προχριστιανικοῦ αἰῶνος ἐμφανίζονται τὰ κοινωνικὰ στρώματα ἐκεῖνα -τῶν ἐξαθλιωμένων ἀστῶν, τῶν διαλυμένων ἀπ' τὸν διεθνῆ ἀνταγωνισμὸ τῆς ἐποχῆς- θὰ ἐγκολπωθοῦν τὴν διδασκαλία της. Τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ τῶν στρωμάτων αὐτῶν εἶναι ἀφ' ἑνὸς ἡ ἀπογοήτευση ἀπ' τὸν τρόπο ἀσκήσεως τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ ἡ συνακόλουθη ἀπαισιοδοξία τους γιὰ τὸ μέλλον, ἀφ' ἑτέρου ὁ ἔντονος κοσμοπολιτισμός τους ποὺ θὰ λάβῃ τεράστιες διαστάσεις, ἀλλὰ καὶ πρακτικὴ ὑφή, κατὰ τὴν περίοδο τῆς ἀκμῆς τοῦ ρωμαϊκοῦ imperium· τὴν περίοδο τῶν πρώτων μεταχριστιανικῶν αἰώνων, οἱ Στωϊκοὶ θὰ καταφέρουν νὰ κυβερνήσουν τὴν ἀχανῆ αὐτοκρατορία καὶ στὸ πρόσωπο τοῦ Μάρκου Αὐρηλίου ἡ φιλόσοφος βασιλεία θὰ βρῇ τὸν ἰδανικὸ ἐκφραστή της.

Ὁ Ζήνων ὁ Κιτιεύς, ὁ Χρύσιππος καὶ ὁ Κλεάνθης τῆς Ἀρχαίας Στοᾶς, ὁ Ποσειδώνιος καὶ ὁ Παναίτιος τῆς Μέσης, ὁ Σενέκας, ὁ Ἐπίκτητος καὶ ὁ προαναφερθεὶς Μᾶρκος Αὐρήλιος τῆς Νέας, συμπεριλαμβάνονται στοὺς πιὸ διάσημους ἐκφραστὲς τοῦ ρεύματος αὐτοῦ. Ὁ πρῶτος ἐστεμμένος φιλόσοφος τῆς Ἱστορίας, κάτοχος ὑψηλοῦ ἐπιπέδου ἑλληνικῆς παιδείας, κατέλιπε σημαντικὸ συγγραφικὸ ἔργο, στὴν γλῶσσα τῶν μορφωμένων τῆς ἐποχῆς, στὴν ἀττικὴ διάλεκτο, τὰ περίφημα "Εἰς ἑαυτόν", στὰ ὁποῖα καθρεπτίζεται τόσο τὸ ἐξαίρετο ἦθος του ὅσο καὶ ὁ ἀγαθὸς τρόπος τῆς διοικήσεώς του: "τὰ ταῖς πόλεσιν οὖν ταύταις ὠφέλιμα μόνα ἐστί μοι ἀγαθά" (VI, 44). Κυβέρνησε τὴν αὐτοκρατορία (161-180) σὲ μία περίοδο "παγκοσμιοποίησης", ἀναγκασμένος νὰ πολεμᾷ συνεχῶς ἐναντίον τῶν βαρβάρων, ἐνῷ διεξῆγε σκληρὸ διωγμὸ ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν, θεωρῶντας τους -καὶ δικαίως- ἀπειλὴ γιὰ τὴν συνοχὴ τῆς Αὐτοκρατορίας καὶ γιὰ τὸν ἑλληνισμὸ ποὺ ἐλάτρευε. Πεθαίνοντας ἐν πλήρει ψυχικῇ ἀταραξίᾳ, προέτρεψε τὸν ἀναμένοντα διαταγὲς χιλίαρχό του: "ὕπαγε εἰς τὸν ἀνατέλλοντα ἥλιον· ἐγὼ ἤδη δύω".

Οἱ ἀναλογίες τῆς αὐτοκρατορικῆς περιόδου καὶ τῆς σημερινῆς εἶναι ἐμφανεῖς, ὅπως ἐπίσης ἐμφανὴς εἶναι καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς φιλοσοφικῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν πολιτικῶν πραγμάτων. Δὲν πρέπει νὰ ἀφεθοῦμε στὴν ἀπάθεια καὶ στὴν ἀπαισιοδοξία τῆς Στοᾶς, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ, ὅτι θὰ ἀγνοήσουμε τὰ τεράστια ἠθικά της διδάγματα. Ἀναζητοῦνται ἄμεσες λύσεις, "ἐδῶ καὶ τώρα". Τὶς λύσεις αὐτὲς θὰ προσπαθήσουμε νὰ ἀναζητήσουμε μὲ τὴν βοήθεια ἑνὸς "φίλου ἀπὸ τὰ παληά", τοῦ Ψυχολόγου-Ψυχοθεραπευτῆ Δημήτρη Παπαθανασίου.

Ἐνδεικτικὴ Βιβλιογραφία

1. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗ Δ. Κ., Ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας, ἐκδ. Παπαδήμα, 1994.

2. ΚΟΡΔΑΤΟΥ Γ., Ἱστορία τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς φιλοσοφίας, ἐκδ. Μπουκουμάνη, 1972.

3. ΛΙΑΝΤΙΝΗ Δ., Πολυχρόνιο, Στοὰ καὶ Ρώμη, 2005.

4. ΜΑΡΚΟΥ ΑΥΡΗΛΙΟΥ, Τὰ εἰς ἑαυτόν, εἰσαγωγή, ἀπόδοση καὶ σχόλια Felix De Giorgio, ἐκδ. Ζαχαρόπουλος.

5. ΣΔΡΑΚΑ Εὐ., Ἡ στωϊκὴ φιλοσοφία εἰς τὰς συμφορὰς τοῦ βίου, ἐκδ. Μαίανδρος, 1996.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 19 Νοεμβρίου, στὶς 8.00μ.μ., ὁ Δρ Οἰκονομικῶν Χρῆστος Μπαλόγλου θὰ παρουσιάσῃ στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη", τὸ ἄρτι ἐκδοθὲν βιβλίο του:

Μελετήματα περὶ Γεωργίου Γεμιστοῦ-Πλήθωνος

Στὴν μελέτη του αὐτή, ὁ Χρ. Μπ. ἔχει συλλέξει ὅλα τὰ ἀνέκδοτα ἄρθρα του ποὺ ἀναφέρονται στὸν φιλόσοφο τοῦ Μυστρᾶ, στὸν κατὰ Παπαδιαμάντη: "παραβάτην, μετὰ τὸν παραβάτην", στὸν βυζαντινὸ λόγιο ποὺ ἀνανέωσε τὴν πλατωνικὴ φιλοσοφία καὶ τὸν ἑλληνικὸ πολυθεϊσμὸ καὶ ποὺ μὲ τὴν ἐμπνευσμένη διάλεξή του στὴν Φλωρεντία (1439): "Περὶ ὧν Ἀριστοτέλης πρὸς Πλάτωνα διαφέρεται" ἐδημιούργησε, διατυπώνοντας τὶς δέκα διαφορὲς μεταξὺ τοῦ Σταγιρίτη καὶ τοῦ ἱδρυτῆ τῆς Ἀκαδημείας, τὸν περιβόητο ἀναγεννησιακὸ Νεοπλατωνισμό, καταφέροντας συντριπτικὸ πλῆγμα ἐπὶ τοῦ καθεστημένου ἀριστοτελικοῦ σχολαστικισμοῦ.

Ὁ Πλήθων, ἐκτὸς τῶν φιλοσοφικῶν καὶ θεολογικῶν του μελετῶν, συνέγραψε ἐπίσης πολιτικὰ καὶ οἰκονομικὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα διατηροῦν τὴν ἐπικαιρότητά τους ἀκόμη καὶ σήμερα, ἀφοῦ τὰ προβλήματα ποὺ παρουσιάζει ὁ σύγχρονος ἑλληνικὸς κοινωνικὸς σχηματισμὸς παραπέμπουν στὰ ἀντίστοιχα τοῦ καταρρέοντος Βυζαντίου, πρὸ τῆς 4ης Σταυροφορίας καὶ τῆς καταλήψεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπ' τοὺς Φράγκους (1204). Τὸ τελευταῖο ἐπισημαίνεται, διότι ἡ σχεδιαζόμενη ἐκποίηση τῶν λιμανιῶν, τῆς γῆς καὶ τῶν ἐπιχειρήσεων, ὅπως καὶ ἡ ὑπερφορολόγηση τῶν παραγωγικῶν κοινωνικῶν τάξεων ποὺ παρατηροῦνται σήμερα, ἔχουν δοκιμασθῆ καὶ κατὰ τὸ παρελθόν.

Ὁ Χρ. Μπαλόγλου ἐμελέτησε συστηματικῶς τὶς οἰκονομικὲς ἀπόψεις τοῦ Πολυΐστορος, ὅταν ἀπὸ τὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ '80 μετέβη στὴν Γερμανία προκειμένου νὰ ὁλοκληρώσῃ τὶς μεταπτυχιακές του σπουδὲς καὶ τὴν διατριβή του: G. Gemistos-Plethon: oekonomisches Denken in der spaetbyzantinischen Geistwelt (1998). Ἔκτοτε, οἱ περισπούδαστες μελέτες του εἶναι συνεχεῖς καὶ πολυβραβευμένες, ὅπως τὰ βιβλία Πληθώνεια Οἰκονομικὰ Μελετήματα(ἐκδ.Ἐλεύθερη Σκέψις, 2001) καὶ Περὶ τῶν Πελοποννησιακῶν Πραγμάτων (ἐκδ. Ἐλεύθερη Σκέψις, 2002). Ἐπίσης πλῆθος ἄρθρων σὲ Συνέδρια καὶ Περιοδικά, Βιβλιοκρισίες κ.ἄ. Ἡ πιὸ ἠχηρὴ ἀναγνώρισή του ὅμως ἦλθε ἀπ' τὸ ἐξωτερικό, συγκεκριμένα ἀπ' τοὺς καθηγητὲς W. Blum καὶ W. Seitter, οἱ ὁποῖοι σχολιάζοντας τὴν παρουσία του στὸ Διεθνὲς Συνέδριο τοῦ Μυστρᾶ (2002), ἀπεφάνθησαν ὅτι: "ὁποιοσδήποτε, ὁ ὁποῖος στὸ μέλλον γράψει περὶ Πλήθωνος, δὲν μπορεῖ νὰ ἀγνοήσῃ τὸν Μπαλόγλου. Δίπλα στὰ ὀνόματα τῶν Masai, Woodhouse καὶ Blum ἀνήκει στοὺς ἱκανοὺς γνῶστες".

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 12 Ὀκτωβρίου, στὶς 8.00μ.μ., ὁ Κωνσταντῖνος Σταυρόπουλος θὰ παραθέσῃ διάλεξη στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Ἀκαδημείας 88, 2ος Ὄροφος, αἴθουσα "Ὀρφεύς") μὲ θέμα:

Χρεοκρατία-Κλεπτοκρατία

Ἐπειδὴ "ἀρχὴ σοφίας ὀνομάτων ἐπίσκεψις" χρήσιμο εἶναι, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, νὰ ἐπεξηγήσουμε τοὺς ἀνωτέρω ὅρους· χρεοκρατία ὀνομάζουμε τὴν διαδικασία μεταφορᾶς κεφαλαίων ἀπ' τὶς ὑπανάπτυκτες καὶ ἀναπτυσσόμενες χῶρες πρὸς τὰ χρηματο-πιστωτικὰ ἱδρύματα τῶν ἰμπεριαλιστικῶν χωρῶν, ἐνῷ κλεπτοκρατία τὸ πολιτικὸ σύστημα ποὺ ἐξασφαλίζει τὴν ἀνωτέρω ἐκροή. Στὸ εὔλογο ἐρώτημα, πῶς ἐπιτυγχάνεται ἡ διαδικασία αὐτὴ ἄνευ τριβῶν, δηλαδὴ τῆς λαϊκῆς κατακραυγῆς, ἡ ἀπάντηση εἶναι μία: μέσῳ τῶν Μέσων Μαζικῆς Ἐνημέρωσης ἢ Ἀποβλάκωσης καὶ τῆς ἐργατικῆς ἀριστοκρατίας (ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ) ποὺ ἀναλαμβάνουν ἐργολαβικῶς τὴν ἀντικειμενικοποίηση τοῦ μηχανισμοῦ ἐκροῆς, τὸ γνωστό: "ἀφοῦ τὰ δανεισθήκαμε, θὰ τὰ ἀποπληρώσουμε" ἢ στὴν πιὸ χυδαία (παγκάλειο) μορφή του: "μαζὺ τὰ φάγαμε".

Πολὺ σημαντικὸ γιὰ τὴν κατανόηση τῶν ἀνωτέρω εἶναι ἡ προβολὴ καὶ παρακολούθηση τοῦ φὶλμ Debtocracy τῶν Κατερίνας Κιτίδη καὶ Ἄρη Χατζηστεφάνου (γνωστὸς ἀπ' τὸ ἐπιτυχημένο InfoWar ποὺ κατήργησε ἐν μιᾷ νυκτὶ ὁ Γ. Ἀλαφοῦζος), ὅπου παρουσιάζεται μία ἀνάλογη ἐμπειρία ὑπερχρεωμένης χώρας, αὐτὴ τοῦ Ἰσημερινοῦ· ὁ Πρόεδρος τῆς χώρας αὐτῆς, ὁ Ραφαὲλ Κορέα, κατάφερε ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος, νὰ ἐπαναδιαπραγματευθῇ τὸ ὑποτιθέμενο χρέος, δεχόμενος νὰ ἀποπληρώσῃ μόνο τὸ 30% τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ μοναδικὸς δρόμος ἀπεμπλοκῆς τῆς χώρας μας ἀπ' τὸ διεθνὲς τοκογλυφικὸ σύστημα:στάση πληρωμῶν πρὸς τὸ ἐξωτερικό, ἐθνικοποίηση τοῦ τραπεζικοῦ συστήματος καὶ ἔξοδος ἀπ' τὸ εὐρώ. Μόνο ποὺ τὴν ἀπεμπλοκὴ αὐτὴ δὲν μποροῦν νὰ τὴν ἐπιτύχουν οἱ νεο-δωσίλογοι κυβερνῶντες, ἀλλὰ μία γνήσια καὶ αὐθεντικὴ ἔκφραση τῶν κυβερνωμένων ποὺ ἀρνοῦνται νὰ κυβερνηθοῦν. Τὰ γεγονότα τῆς 28ης Ὀκτωβρίου καὶ ὁ αὐθεντικὸς ἑορτασμός της ἀποδεικνύουν τῶν λόγων τὸ ἀληθές.

Στὴν παρουσίασή μας αὐτὴ θὰ παρουσιάσουμε καὶ θὰ ἐπεξεργασθοῦμε, μὲ τὴν βοήθεια ἐπιλεγμένης βιβλιογραφίας, τοὺς βασικοὺς ὅρους τῆς κρίσης. Κατ' ἀρχάς, πῶς φθάσαμε ἔως ἐδῶ καὶ πῶς ἡ "ἰσχυρὴ Ἑλλὰς" τοῦ Κ. Σημίτη κατήντησε ὁ σημερινὸς πτωχὸς συγγενὴς τοῦ ΓΑΠ. Ἐπίσης, ποιὸς εἶναι ὁ λόγος ὑπάρξεως τοῦ IMF καὶ τοῦ καταρρέοντος χρηματο-πιστωτικοῦ συστήματος ἐν γένει, τί εἶναι τὰ περιώνυμα CDS καὶ οἱ οἶκοι ἀξιολόγησης καὶ πῶς ἐκβιάζουν κυβερνήσεις καὶ λαοὺς μέσῳ τῆς λεγομένης ἀσύμμετρης πληροφόρησης, πῶς δημιουργεῖται ὁ μηχανισμὸς τῆς χρέωσης καὶ ποιὸν ἐξυπηρετεῖ, τί προβλέπουν οἱ δανειακὲς συμβάσεις μεταξὺ ἑλληνικοῦ κράτους καὶ Τρόικα καὶ γιατί ὑπεγράφησαν μὲ βάση τὸ ἀγγλικό -καὶ ὄχι τὸ ἑλληνικό- δίκαιο. Τί εἶπαν οἱ μεγάλοι φιλόσοφοι (Πλάτων, Ἀριστοτέλης, Πλήθων) γιὰ τὸν παρασιτισμό, τὴν κρίση καὶ τὸ νόμισμα. Ἐν τέλει, γιατί ἡ παρούσα κρίση ὁδηγεῖ στὴν ἐλεγχόμενη ἢ ἀνεξέλεγκτη (τὸ πιὸ πιθανό) χρεωκοπία καὶ πῶς δὲν θὰ διαρραγῇ ὁ λεγόμενος κοινωνικὸς ἱστός.

Ἐνδεικτικὴ Βιβλιογραφία

1. ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ Γ., Κρίσης Λεξιλόγιο, ἐκδ. Ποταμός, 2011.

2. ΚΑΣΙΜΑΤΗ Γ., Οἱ παράνομες συμβάσεις δανεισμοῦ τῆς Ἑλλάδας, ἐκδ. Λιβάνη, 2011.

3. ΚΙΤΙΔΗ Κ.-ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ Ἄρ., Debtocracy, ἐκδ. Λιβάνη, 2011.

4. ΛΥΓΕΡΟΥ Στ., Ἀπὸ τὴν Κλεπτοκρατία στὴν Χρεωκοπία, ἐκδ. Πατάκη, 2011.

5. ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΥ Ν., Εἶναι ὁ καπιταλισμὸς ἠλίθιε, ἐκδ. Λιβάνη, 2011.

6. ΡΟΥΜΠΙΝΙ Ν.-ΜΙΜ Στ., Ἡ οἰκονομία τῆς κρίσης, μτφρ. Τ. Σπερελάκη, ἐκδ. Πατάκη, 2010.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 22 Ὀκτωβρίου, στὶς 8.00μ.μ., ὁ Παναγιώτης Ρομβέλης θὰ ὁμιλήσῃ στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Ἀκαδημείας 88, 2ος ὄροφος, Αἴθουσα "Ὀρφεύς") μὲ θέμα:

Περὶ τοῦ Ὀργάνου

Ἡ ὀνομασία τοῦ λεγομένου Ὀργάνου ἀποδίδεται στὸν ἴδιο τὸν Ἀριστοτέλη. Στὰ Τοπικά (163b, 9-11) ὑπάρχει ἕνα ἀπόσπασμα χαρακτηριστικό, ὅπου προσδιορίζει τὴν θέση τῆς Λογικῆς ἐντὸς τῆς Φιλοσοφίας: "πρός τε γνῶσιν καὶ τὴν κατὰ φιλοσοφίαν φρόνησιν τὸ δύνασθαι συνορᾶν καὶ συνεωρακέναι τὰ ἀφ' ἑκατέρας συμβαίνοντα τῆς ὑποθέσεως οὐ μικρὸν ὄργανον". Σ' αὐτὴν τὴν ἀριστοτελικὴ ἀναφορά, βασιζόμενος ὁ Ἀλέξανδρος ὁ Ἀφροδισιεύς, δίδει τὸν χαρακτηρισμὸ ποὺ ἔκτοτε θὰ σημαδεύσῃ τὴν ὕπαρξη τῆς Λογικῆς, ὡς αὐτόνομης ἐπιστήμης, σχετιζομένης ὅμως πρὸς τὴν Φιλοσοφία· σχολιάζοντας τὰ Ἀναλυτικῶν Πρότερα (Α, 2b) θεωρεῖ ὅτι: "εὐλόγως ὑπὸ τῶν ἀρχαίων, οἱ μέχρι χρείας προήγαγον τὴν λογικὴν πραγματείαν, ὄργανον αὐτὴν λέγεσθαι".

Τὸ Ὄργανον, στὸ ὁποῖο συνοψίζονται οἱ ἔως τότε κατακτήσεις τοῦ ἀνθρωπίνου νοῦ, ἐνν. στὸν τομέα τῆς Λογικῆς -συναντᾶται καὶ ὡς Ἀναλυτικὴ ἢ καὶ Κανονική- περιλαμβάνει τὶς κάτωθι πραγματεῖες:

τὶς Κατηγορίες, στὶς ὁποῖες ἐξετάζονται οἱ ἔννοιες ὡς μέρη (ἢ ὅροι) τῶν κρίσεων καὶ πῶς προσδιορίζονται (οὐσία, ποσόν, ποιόν, πρός τι, ποῦ, πότε, κεῖσθαι, ἔχειν, ποιεῖν καὶ πάσχειν)·

τὸ Περὶ Ἑρμηνείας, στὸ ὁποῖο ἐξετάζονται οἱ ἀληθεῖς ἢ ψευδεῖς λογικὲς κρίσεις, δηλαδὴ ἡπρότασις, ἡ ἀπόφανσις καὶ ὁ ἀποφαντικὸς λόγος·

τὰ Ἀναλυτικῶν Πρότερα, στὰ ὁποῖα διερευνᾶται ὁ συλλογισμός, δηλαδὴ μία τρίτη πρόταση (συμπέρασμα) ποὺ προκύπτει ὡς λογικὴ συνάφεια προηγουμένων (προκειμένων) προτάσεων, χωρὶς τὴν βοήθεια ἐξωτερικοῦ ὅρου·

τὰ Ἀναλυτικῶν Ὕστερα, στὰ ὁποῖα διατυπώνεται πλήρως ἡ ἀποδεικτική, δηλαδὴ ἡ ἐπιστημονικὴ διαδικασία (ὁ ὁρισμός, ἡ ἀπόδειξις, ἡ διαίρεσις, ἡ ἐπαγωγὴ καὶ ἡ ἀναλογία)· στὸ ἴδιο βιβλίο περιλαμβάνεται καὶ ἡ ροὴ τῆς ἀποδεικτικῆς διαδικασίας, δηλαδὴ τὰ ἀξιώματα, οἱκοινὲς προτάσεις καὶ οἱ θέσεις. Παρατηρητέον, ὅτι τὸ ἀριστοτελικὸ ἀξίωμα ἀντιστοιχεῖται στὶς εὐκλείδειες κοινὲς ἔννοιες·

τὰ Τοπικά, στὰ ὁποῖα ἐξετάζονται οἱ διαλεκτικοὶ καὶ οἱ πιθανοὶ συλλογισμοί, αὐτοὶ δηλαδὴ ποὺ ἀποτελοῦνται ἀπὸ πιθανὲς -καὶ ὄχι ἀληθεῖς- προκείμενες καὶ τέλος,

τὸ Περὶ Σοφιστικῶν Ἐλέγχων, στοὺς ὁποίους διερευνῶνται τὰ σοφίσματα, δηλαδὴ τὶς λεκτικὲς ἀνασκευές, τοὺς παραλογισμούς, μὲ τὶς ὁποῖες ὁ σοφιστὴς δυσκολεύει καὶ παρασύρει τὸν κοινὸ ἄνθρωπο. Τέτοιοι εἶναι οἱ παρὰ τὴν λέξιν: ἡ ὁμωνυμία, ἡ ἀμφιβολία, ἡ σύνθεσις, ἡ διαίρεσις, ἡπροσῳδία καὶ τὸ σχῆμα τῆς λέξεως, ἐνῷ ἔξω τῆς λέξεως θεωρεῖ: τὸ συμβεβηκός, τὸνσυλλογισμὸν παρὰ τὸ ἁπλῶς ἢ μὴ ἁπλῶς, τὴν ἄγνοιαν ἐλέγχου, τὴν λῆψιν τοῦ ζητουμένου, τὸν παρὰ τὸ ἑπόμενον ἔλεγχον, τὸν παρὰ τὸ μὴ αἴτιον ὡς αἴτιον, τὶς ἀόριστες ἐρωτήσεις.

Ὁ Παναγιώτης Ρομβέλης ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἀριστοτελικὴ φιλοσοφία ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ εἶναι μέλος τοῦ Ἀριστοτελικοῦ Ὁμίλου Ἀθηνῶν. Μὲ τὴν διάλεξή του αὐτή, πιθανῶς καὶ μὲ ἄλλες ποὺ θὰ ἀκολουθήσουν, φιλοδοξεῖ νὰ μᾶς εἰσαγάγῃ στὸν σκληρὸ πυρῆνα τῆς ἀριστοτελικῆς λογικῆς.

ΕΚΚΙΝΗΣΗ

Τὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" ξεκινᾷ τὶς δραστηριότητές του γιὰ τὴν ἐφετεινὴ χρονιὰ τὸ προσεχὲς Σάββατο 15 Ὀκτωβρίου, στὶς 8.00μ.μ. (Ἀκαδημείας 88, 2ος Ὄροφος, Αἴθουσα "Ὀρφεύς").

Ὅπως συνηθίζεται τὰ τελευταῖα χρόνια, τὸ ξεκίνημα θὰ εἶναι χαλαρό ("ζέσταμα") καὶ θὰ περιλαμβάνῃ Συμπόσιο καὶ ἀλληλοπληροφόρηση γιὰ τὴν οἰκονομικὴ κρίση καὶ τὶς συνέπειές της στὴν πατρίδα μας. Ἐπίσης θὰ ὑπάρξῃ ἐνημέρωση γιὰ τὴν πρωτοβουλία τοῦ Ἐργαστηρίου μας γιὰ τὴν συγκέντρωση γραφικῆς ὕλης καὶ βιβλίων γιὰ τὸ ἀκριτικὸ Καστελόριζο (βλ. ἄρθρο μας "Τὸ Καστελόριζο σὲ χρειάζεται" τῆς 3ης Ὀκτωβρίου).

Ἐπειδὴ οἱ "Τρομοκράτες" τῶν δελτίων εἰδήσεων προσπαθοῦν νὰ μᾶς φοβίσουν καὶ νὰ μᾶς ἐγκλείσουν στὰ σπίτια μας, καλὸν εἶναι νὰ ἀποδείξουμε στὴν πράξη, ὅτι ἀγνοοῦμε τὸ μήνυμά τους καὶ στὴν συντονισμένη προσπάθεια ἐπιβολῆς κατάθλιψης ἀπαντᾶμε μὲ πρωτοβουλίες ἀλληλεγγύης καὶ ἀλληλοϋποστήριξης.

Ἐπίσης θὰ ἀναφερθοῦμε στὶς πρωτοβουλίες τῶν φιλοσοφικῶν κινήσεων "Κῆπος" (κάθε Πέμπτη) καὶ "Ἀκαδημεία" (κάθε δεύτερη Κυριακή), ὅπως ἐπίσης καὶ στὶς δραστηριότητες τῆς λατρευτικῆς κοινότητας "Λάβρυς" (κάθε δεύτερη Κυριακὴ ἐπίσης).

Σᾶς περιμένουμε.

ΜΝΗΜΗ ΣΑΛΑΜΙΝΟΜΑΧΩΝ

Τὸ Σάββατο 17 Σεπτεμβρίου, στὸν ἱερὸ Τύμβο τῶν Σαλαμινομάχων, θὰ τιμήσουμε τὴν μνήμη τῶν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἀγωνιζομένων προγόνων. Παρατίθεται ὁ χαιρετισμός, πρὸ διετίας, τοῦ Κ. Σταυροπούλου, ἐκ μέρους τοῦ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη". Ὥρα ἐνάρξεως τοῦ πολιτικοῦ καὶ θρῃσκευτικοῦ μνημοσύνου: 6.00μ.μ. Ἀμέσως μετά: Συμπόσιον, στὸ παραλιακὸ ἑστιατόριο "Τὸ Κῦμα".

ΙΟΥΛΙΑΝΕΙΑ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 25 Ἰουνίου ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες μας γιὰ τὰ ἐφετεινὰ "Ἰουλιάνεια" μία ἑορτή-θεσμὸ γιὰ τὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη". Ἂς δοῦμε τὶς ἐκδηλώσεις κατὰ χρονικὴ σειρά:

Σάββατο 25 Ἰουνίου, στὶς 7.00μ.μ., στὴν αἴθουσα "Πήγασος" (Ἀκαδημείας 88, 6ος ὄροφος), ὁ Κωνσταντῖνος Σταυρόπουλος θὰ παραθέσῃ διάλεξη μὲ θέμα: Τὸ κοινωνικὸ μήνυμα ἑνὸς μνημοσύνου καὶ θὰ παρουσιάσῃ τὸν δεύτερο τόμο τοῦ νεο-εκδοθέντος ἔργου τοῦ συντρόφου ἐν ὅπλοις τοῦ ἐστεμμένου φιλοσόφου καὶ ἱστορικοῦ Ἀμμιανοῦ Μαρκελλίνου: Ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο τοῦ Ἰουλιανοῦ, ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Εὔανδρος, ἐνῷ τὴν Κυριακὴ 26 Ἰουνίου, στὶς 7.00μ.μ., στὴν πλατεία τοῦ λόφου τῶν Μουσῶν (Φιλοπάππου): Θρῃσκευτικὸ καὶ πολιτικὸ μνημόσυνο Ἰουλιανοῦ καὶ Πλήθωνος, ἀφιερωμένο στὴν Νεοπλατωνικὴ Ἡλιολατρία. Οἱ τελετὲς θὰ περατωθοῦν, ὡς εἴθισται, μὲ συμπόσιον.

Οἱ ἐορταστικὲς ἐκδηλώσεις ξεκινοῦν τὴν Κυριακὴ 19 Ἰουνίου στὸ Μουσαῖον (Φιλοπάππου), στὶς 12.00π.μ. μὲ τελετὴ γιὰ τὸ Θερινὸ Ἡλιοστάσιο, ἀπὸ τὴν Λ.Κ. "Λάβρυς", ἐνῷ μεταξὺ τῶν δύο ἀνωτέρω, τὸ Σάββατο 25 Ἰουνίου, στὶς 9.00μ.μ., θὰ μεταβοῦμε στὴν Ἀκαδημεία Πλάτωνος γιὰ νὰ συνεορτάσουμε τὰ Βώμεια, προκαταρκτικὴ ἐκδήλωση τῶν Προμηθείων, τὰ ὁποῖα ἀρχίζουν τὴν Πέμπτη 30 Ἰουνίου (Λιτόχωρο Πιερίας).

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

Τὴν προσεχῆ Παρασκευὴ 17 Ἰουνίου, στὶς 9.00μ.μ., ὁ Δημήτρης Ντούσας θὰ παρουσιάσῃ στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Ἀκαδημείας 88, 6ος Ὄροφος) τὸ βιβλίο του:

Μαρξισμὸς καὶ σύγχρονη Μετανάστευση

Στὸ βιβλίο αὐτό, τὸ ὁποῖο θεωρεῖται ἀπὸ τὸν συγγραφέα του "ἐγχειρίδιο μαρξιστικῆς φιλοσοφίας" θίγονται καὶ σχολιάζονται ζητήματα, ὅπως: "τὰ ντοκουμέντα ποὺ ἀποκαλύπτουν τὴν πολιτικὴ μαζικῆς εἰσαγωγῆς ξένων ἐργατῶν στὸν δυτικὸ Κόσμο· τὶς πολιτικὲς ἀρχές -καὶ τὰ δεκάδες κείμενα- τῶν Κ. Μάρξ, Φρ. Ἔνγκελς καὶ τῆς Διεθνοῦς Ἕνωσης Ἐργατῶν γιὰ τὴν Μετανάστευση. τὴν μαρξιστικὴ προσέγγιση στὰ θέματα ρατσισμοῦ καὶ ἀντιρατσισμοῦ, καθὼς καὶ τὴν διαχωριστική, "κόκκινη", γραμμὴ μεταξύ τους· τοὺς μεγάλους ἐμπόρους τοῦ "ἀντιρατσισμοῦ", τῶν "ἀνοικτῶν συνόρων" καὶ τῶν ἐκκλήσεών τους γιὰ λιποταξία τῶν ἐργατῶν ἀπ' τὴν ταξικὴ πάλη στὴν πατρίδα τους· τοὺς σημερινοὺς μεταναστευτικούς-δουλεμπορικοὺς νόμους τῶν ἀφεντικῶν καὶ τῶν ἀστικῶν κρατῶν τους· τοὺς νέους ἀγῶνες τῶν ντόπιων ἐργατῶν ἐνάντια στὴν ἐργασιακή τους ἀντικατάσταση καὶ τὸν βίαιο ἐκπατρισμό τους· τὸ πολιτικὸ περιεχόμενο τοῦ συνθήματος: "Προλετάριοι ὅλων τῶν χωρῶν ἑνωθῆτε!" καὶ τῶν ἐννοιῶν: "ἐργατικὴ ἀλληλεγγύη" καὶ "ἐργατικὸς διεθνισμός".

Ὁ Δ. Ντούσας ἔχει συγγράψει ἐπίσης τὰ παρακάτω βιβλία:

1. "Rom καὶ φυλετικὲς διακρίσεις -στὴν ἱστορία, στὴν κοινωνία, στὴν κουλτούρα, στὴν ἐκπαίδευση καὶ στὰ ἀνθρώπινα διακιώματα" (Gutenberg, 1997),
2. "Rom καὶ μουσικοχορευτικὸς κόσμος" (Τυπωθήτω, 2001) καὶ
3. "Ἡ τέχνη τῶν Τσιγγάνων τῆς Ἑλλάδας καὶ τοῦ Κόσμου" (Βιβλιοτεχνία, 2007).

Τὸ βιβλίο "Μαρξισμὸς καὶ σύγχρονη Μετανάστευση" (2009) εἶναι ἀφιερωμένο στὴν μνήμη τῶν 12.000 μεταναστῶν ποὺ ἔχουν πνιγῆ στὶς θάλασσες ἢ σκοτωθῆ στὰ ναρκοπέδια τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ε. καὶ στοὺς 29.000 πολιτικοὺς πρόσφυγες ποὺ ζοῦν στὴν Ἑλλάδα, δίχως νὰ τοὺς ἔχῃ χορηγηθῆ πολιτικὸ ἄσυλο.

ΘΑ ΤΑ ΠΟΥΜΕ ΠΑΛΙ ΣΤΙΣ 17 ΙΟΥΝΙΟΥ

Τὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" δὲν θὰ πραγματοποιήσῃ ἐκδηλώσεις τὴν προσεχῆ καὶ τὴν μετα-προσεχῆ Παρασκευὴ λόγῳ ἑνὸς ἀρχαιοελληνικοῦ γάμου φίλων μας στὴν Εὔβοια (Παρασκευὴ 3 Ἰουνίου) ποὺ θὰ τελέσῃ ἡ λατρευτικὴ κοινότης "Λάβρυς" καὶ τοῦ τριημέρου τοῦ "Ἁγίου" (Π)Νεύματος (Παρασκευὴ 10 Ἰουνίου).

Ἑπομένως θὰ βρεθοῦμε πάλι τὴν Παρασκευὴ 17 Ἰουνίου· τὸ θέμα θὰ δημοσιευθῇ προσεχῶς.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

Τὴν προσεχὴ Παρασκευὴ 28 Μαΐου, στὶς 9.00 μ.μ., ὁ Χρῆστος Μπαλόγλου θὰ παρουσιάσῃ στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Ἀκαδημείας 88, 6ος ὄροφος, αἴθουσα "Πήγασος") τὸ βιβλίο τοῦ Ντόναλντ Νίκολ, τῶν ἐκδόσεων Eurobooks:

Ὁ ἀθάνατος Αὐτοκράτωρ

Στὸ βιβλίο ἐξιστορεῖται ἡ ζωὴ καὶ ὁ ἡρωϊκὸς θάνατος τοῦ Κωνσταντίνου ΙΑ΄Παλαιολόγου, τοῦ τελευταίου Αὐτοκράτορα τῆς ἀνατολικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, ὁ ὁποῖος ἔχασε τὴν πόλη του, τὴν Αὐτοκρατορία του καὶ τὴν ζωή του, ὅταν οἱ Ὀθωμανοὶ Τοῦρκοι ἐξεπόρθησαν τὴν Κωνσταντινούπολη (1453). Ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1443 διεδέχθη τὸν ἀδελφό του Θεόδωρο στὸ δεσποτάτο τοῦ Μυστρᾶ καὶ μαζὺ μὲ τὸν ἀδελφό του Θωμᾶ (Δεσπότης τῆς Ἀχαΐας) συγκυβέρνησαν τὴν ἐλεύθερη Πελοπόννησο, ἔχοντας ὡς ὁδηγό τους τὶς διδαχὲς τοῦ Νεοπλατωνικοῦ φιλοσόφου τοῦ Μυστρᾶ, τοῦ Γ.Γεμιστοῦ-Πλήθωνος, ὅπως αὐτὲς ἀποτυπώνονται στὸ ἐμπνευσμένο ἔργο του "Περὶ τῶν ἐν Πελοποννήσῳ πραγμάτων". Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ ἄτεκνου ἀδελφοῦ του Ἰωάννη ΙΓ΄Παλαιολόγου, μεταβαίνει στὴν Κωνσταντινούπολη (1448) καὶ στέφεται Αὐτοκράτωρ τῶν Ρωμαίων. Ὅμως ἡ ἀνατολικὴ αὐτοκρατορία εἶχε ἐκμετρήσει τὸ ζῆν πρὸ πολλοῦ καὶ ἀπέμενε μόνο ἡ παράδοσή της καὶ ἡ ἐναλλαγὴ τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας. Τὸ Πατριαρχεῖο εἶχε φροντίσει καὶ γι' αὐτό, ἂν καὶ οἱ ἐλάχιστοι μαρτυρικοὶ ὑπερασπιστές της προσπάθησαν ἐπὶ ματαίῳ. Στὸ βιβλίο περιέχονται ἑλκυστικὲς εἰκόνες, σχέδια καὶ τεχνουργήματα, ἐνῷ τὸ κείμενο βασίζεται σὲ μία σειρὰ πρωτογενῶν πηγῶν, ἑλληνικῶν, δυτικῶν καὶ σλαβικῶν.

Ὁ συγγραφεὺς Donald MacGillivray Nicol γεννήθηκε στὸ Πόρτσμουθ (1923) καὶ ἐσπούδασε Βυζαντινὴ Ἱστορία καὶ Φιλοσοφία ὑπὸ τὸν Sir Steven Runncimann (1903-2000)· διετέλεσε Καθηγητὴς τῆς Νεώτερης Ἑλληνικῆς Ἱστορίας, Γλώσσας καὶ Λογοτεχνίας στὴν ἕδρα "Ἀδαμάντιος Κοραῆς" τοῦ King's College τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Λονδίνου ἀπ' τὸ 1970 μέχρι τὸ 1988 καὶ Διεθυντὴς τῆς Γενναδείου Βιβλιοθήκης τῶν Ἀθηνῶν ἔως τὸ 1992. Ἔχει συγγράψει ἐπίσης τὰ κάτωθι ἔργα: The last centuries of Byzantium (1972), The Despotate of Epiros(1984), Byzantium and Venice (1992), The reluctant Emperor (2002) κ.ἄ.

Ὁ Χρῆστος Μπαλόγλου εἶναι διδάκτωρ Οἰκονομικῶν ἐπιστημῶν· ἔχει τιμηθῆ δύο φορὲς μὲ τὸ βραβεῖο "Ἀδαμάντιος Κοραῆς" τῆς Ἀκαδημείας Ἀθηνῶν γιὰ τὰ ἔργα του: Ἡ οἰκονομικὴ σκέψη τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων (1995) καὶ Ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος καὶ ἡ Φιλοσοφία (2002), ἐνῷ τεράστιο ἐνδιαφέρον ἔχουν τὰ ἔργα του, τὰ ἀφορῶντα τὴν πολιτικὴ καὶ οἰκονομικὴ σκέψη τοῦ Πολυΐστορος τοῦ Μυστρᾶ, τὰ Πληθώνεια οἰκονομικὰ μελετήματα (Ἐλεύθερη Σκέψις, 2001) καὶ τὸ Ἐπὶ τῶν Πελοποννησιακῶν πραγμάτων (Ἐλεύθερη Σκέψις, 2002).

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

Τὴν προσεχῆ Παρασκευὴ 20 Μαΐου στὶς 9.00μ.μ., στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη"(Ἀκαδημείας 88, 6ος ὄροφος) ὁ Δημήτριος Μαλασπίνας θὰ παραθέσῃ διάλεξη μὲ θέμα:

Ἰδεαλιστικὴ Κοσμοθέαση

Ὁ Δ.Μ. εἶναι Φυσικός-Καθηγητής, συγγραφεὺς καὶ ἐρευνητής, ἐξειδικευμένος στὰ θέματα τῆς Ὀντολογίας.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

Τὴν προσεχῆ Παρασκευὴ 13 Μαΐου στὶς 9.00μ.μ. ὁ Κωνσταντῖνος Σταυρόπουλος θὰ παραθέσῃ διάλεξη στὸ Φ.Ε. "ΑΘΗΝΑ ΕΡΓΑΝΗ" (Ἀκαδημείας 88, 6ος ὄροφος) μὲ θέμα:

Χρεοκρατία-Κλεπτοκρατία

Πρὸ τῆς διαλέξεως θὰ προβληθοῦν σκηνὲς ἀπ' τὸ πολὺ ἐπιτυχημένο φὶλμ τῶν Κατερίνας Κιτίδη καὶ Ἄρη Χατζηστεφάνου: Debtocracy. Ἀμέσως μετά, θὰ ἀναλυθοῦν οἱ ὅροι χρέος καὶ ἐπαχθὲς ἢ ἀπεχθὲς χρέος, θὰ ἐπισημανθῇ ὁ ρόλος τῆς Γκόλντμαν Ζάχς (ἐν ἀγαστῇ συνεργασίᾳ μὲ τὶς ντόπιες δοσιλογικὲς κυβερνήσεις), θὰ παρουσιασθῇ ἡ ἐμπειρία τοῦ Ἐκουαδὸρ καὶ θὰ τεκμηριωθῇ γιὰ ποιοὺς λόγους ἡ ἐθνικοποίηση τῶν Τραπεζῶν, ἡ ἔξοδος ἀπ' τὸ € καὶ ἡ ἄρνηση πληρωμῆς τοῦ χρέους ἀποτελοῦν τὴν μοναδικὴ λύση ἐξόδου ἀπὸ τὴν παρούσα κρίση.