ΠΕΡΙΚΟΠΕΣ ...

Τὸ Φιλοσοφικὸ Ἐργαστήριο "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" πληροφορεῖ τοὺς φίλους του, ὅτι ἀπὸ τὸν μῆνα Δεκέμβριο καὶ ἐφεξῆς οἱ διαλέξεις μας θὰ γίνουν μηνιαῖες καὶ αὐτὸ διότι τὸ οἰκονομικὸ κόστος τῆς ἐνοικιαζόμενης αἴθουσας ἔχει καταστῆ ἀπαγορευτικό. Δυστυχῶς, ἡ οἰκονομικὴ κρίση μᾶς ἔχει πλήξει ὅλους καὶ δυσχεραίνει τὰ μέλη πού, ὅπως εἶναι λογικό, ἀδυνατοῦν νὰ εἶναι συνεπεῖς μὲ τὶς οἰκονομικές τους ὑποχρεώσεις. Τὸ στελεχικό μας δυναμικὸ ἀποτελεῖται ἀπὸ δημοσίους καὶ ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, ἀνέργους, συνταξιούχους καὶ ἐλεύθερους ἐπαγγελματίες, ὅλους δηλαδὴ τοὺς κλάδους ποὺ ἔχουν πληγῆ ἀπὸ τὴν μάστιγα τῆς κρίσης καὶ "πληρώνουν" τὰ οἰκονομικά (καὶ ἄλλα) ἀδιέξοδα τῆς ντόπιας παρασιτικῆς Ὀλιγαρχίας καὶ τῆς Ξενοκρατίας.

Ἑπομένως καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν συνάδει μὲ τὶς ἀρχές μας ἡ ἐπιβολὴ εἰσιτηρίου, ἀναγκαζόμαστε νὰ "ἐκλογικεύσουμε" -ὅπως θἄλεγαν κι ὅσοι μιλοῦν τὴν γλῶσσα τῶν Ἀγορῶν- τὰ ἔξοδά μας, δηλαδὴ νὰ περικόψουμε τὶς δραστηριότητές μας. Ἡ ἀπόφαση αὐτὴ δὲν ἐλήφθη ἐν θερμῷ, ἀλλὰ λαμβάνοντας ὑπ' ὄψει: πρῶτον, τὴν σοβαρότητα καὶ τὴν σταθερότητα ποὺ ἐπὶ ἑνδεκαετία ἐπιδείξαμε καὶ δεύτερον, τὴν ἀπαίτηση τῶν φίλων μας νὰ παραμείνουμε στὸν χῶρο, ἔστω καὶ μὲ περιωρισμένη δραστηριότητα. Ὑπ' αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, θὰ συνεχίζουμε νὰ ἀγωνιζόμαστε γιὰ τὸν τελικὸ σκοπό, δηλαδὴ τὴν πλήρη ἐπανελλήνιση τῆς πατρίδας μας, ὄντες ἕνα φιλοσοφικὸ ἐργαστήριο μὲ σαφῆ πολυθεϊστικὸ προσανατολισμό.

Εὐχαριστῶντας τοὺς φίλους καὶ τὰ μέλη γιὰ τὴν ἀνυστερόβουλη στήριξή τους, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν συνολικὴ παρουσία τους ἀπ' τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2000 ἔως καὶ σήμερα, θὰ θέλαμε νὰ ὑπενθυμίσουμε, ὅτι ἐκτὸς τῆς "Ἐργάνης" λειτουργοῦν ἄλλα δύο φιλοσοφικὰ στέκια, στὰ ὁποῖα συμμετέχουν καὶ πρωταγωνιστοῦν μέλη τοῦ Ἐργαστηρίου μας (καὶ ὄχι μόνο...): ὁ κύκλος τῶν πλατωνικῶν, πιὸ γνωστὸς ὡς Ἀκαδήμεια καὶ ὁ Κῆπος, ὁ σύλλογος δηλαδὴ τῶν φίλων τῆς ἐπικούρειας φιλοσοφίας (καθ' ἑκάστην Πέμπτη, στὶς 8.30μ.μ., στὴν αἴθουσα "Ὀρφεύς").

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 10 Δεκεμβρίου, στὶς 8.00 μ.μ., ὁ Τρύφων Ὀλύμπιος θὰ παρουσιάσῃ στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Ἀκαδημείας 88, 2ος Ὄροφος, αἴθουσα "Ὀρφεύς") τὶς σκέψεις του γιὰ τὰΠρομήθεια τοῦ Ἰουνίου τοῦ 2012 ποὺ θὰ διεξαχθοῦν, ὅπως κάθε χρόνο, στὸ Ἄλσος Προμηθέως, στὸν Ὄλυμπο.

Τὰ Προμήθεια ἀποτελοῦν, ὅπως σημειώνει στὴν περσινὴ διακήρυξη ἡ Ἐπιτροπὴ Προμηθείων: "πανελλήνιο θεσμὸ ποὺ σκοπὸ ἔχουν νὰ μᾶς φέρουν σ' ἐπαφὴ μὲ τὸν πολιτισμό, τὸ πνεῦμα καὶ τὶς ἀξίες τῶν προγόνων μας. Μὲ ἐμπνευστή, πρωτεργάτη καὶ συνεχιστὴ τὸν καθηγητὴ τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Στοκχόλμης Τρύφωνα Ὀλύμπιο, συμπληρώνουν ἤδη τὸ δέκατο ἕκτο ἔτος συνεχοῦς παρουσίας. Τὰ Προμήθεια εἶναι μιὰ γιορτὴ γιὰ ὅλους ὅσους τιμοῦν τὴν ἑλληνικὴ παιδεία καὶ τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό. Εὐπρόσδεκτοι στὶς γιορτὲς τῶν Προμηθείων εἶναι ὅλοι ὅσοι νοιώθουν πὼς ἡ διαύγεια σκέψης καὶ οἱ ἀξίες τῶν προγόνων μας, μποροῦν νὰ ἀποβοῦν βατήρας πνευματικῆς παλιγγενεσίας καὶ ἀντίστασης στοὺς μαζικοὺς ἰσοπεδωτικοὺς μηχανισμοὺς τῆς ἐποχῆς μας".

Ὑπενθυμίζουμε ὅτι οἱ περσινὲς ἐκδηλώσεις περιελάμβαναν σημαντικὲς καινοτομίες, ὅπως ἡ καθιέρωση τῶν Βωμείων, ἡ προμηθεϊκὴ πομπὴ στὸ Λιτόχωρο, ἡ φιλοσοφικὴ συζήτηση μεταξὺ τῶν πλατωνικῶν κ.ἄ. ἐξ ἴσου ἐνδιαφέροντα.

Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Τὸ προσεχὲς Σάββατο 26 Νοεμβρίου, στὶς 8.00 μ.μ., ὁ Δημήτρης Παπαθανασίου θὰ παραθέσῃ διάλεξη στὸ Φ.Ε. "Ἀθηνᾶ Ἐργάνη" (Ἀκαδημείας 88, 2ος ὄροφος, αἴθουσα "Ὀρφεύς") μὲ θέμα:

Ἡ στωϊκὴ φιλοσοφία ὡς ἀπάντηση στὴν οἰκονομικὴ κρίση

Τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς κρίσης τὸ ἔχουμε ἀναλύσει πολλὲς φορὲς στὸ Ἐργαστήριό μας, ἐνῷ ἔχουμε διαγνώσει τόσο τὶς αἰτίες της ὅσο καὶ τὰ τραγικὰ ἀποτελέσματα ποὺ προκαλεῖ στὸν κοινωνικὸ ἱστό, πιὸ σημαντικὸ ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ἐξαθλίωση κοινωνικῶν μερίδων ἀκόμη καὶ τῶν ἀρχουσῶν τάξεων. Ἡ σχέση τοῦ κρισιακοῦ φαινομένου μὲ τὴν φιλοσοφία τῆς Στοᾶς φαίνεται, ἐκ πρώτης ὄψεως, δυσεξήγητη, ἂν καὶ μετὰ τὰ τέλη τοῦ τρίτου προχριστιανικοῦ αἰῶνος ἐμφανίζονται τὰ κοινωνικὰ στρώματα ἐκεῖνα -τῶν ἐξαθλιωμένων ἀστῶν, τῶν διαλυμένων ἀπ' τὸν διεθνῆ ἀνταγωνισμὸ τῆς ἐποχῆς- θὰ ἐγκολπωθοῦν τὴν διδασκαλία της. Τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ τῶν στρωμάτων αὐτῶν εἶναι ἀφ' ἑνὸς ἡ ἀπογοήτευση ἀπ' τὸν τρόπο ἀσκήσεως τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ ἡ συνακόλουθη ἀπαισιοδοξία τους γιὰ τὸ μέλλον, ἀφ' ἑτέρου ὁ ἔντονος κοσμοπολιτισμός τους ποὺ θὰ λάβῃ τεράστιες διαστάσεις, ἀλλὰ καὶ πρακτικὴ ὑφή, κατὰ τὴν περίοδο τῆς ἀκμῆς τοῦ ρωμαϊκοῦ imperium· τὴν περίοδο τῶν πρώτων μεταχριστιανικῶν αἰώνων, οἱ Στωϊκοὶ θὰ καταφέρουν νὰ κυβερνήσουν τὴν ἀχανῆ αὐτοκρατορία καὶ στὸ πρόσωπο τοῦ Μάρκου Αὐρηλίου ἡ φιλόσοφος βασιλεία θὰ βρῇ τὸν ἰδανικὸ ἐκφραστή της.

Ὁ Ζήνων ὁ Κιτιεύς, ὁ Χρύσιππος καὶ ὁ Κλεάνθης τῆς Ἀρχαίας Στοᾶς, ὁ Ποσειδώνιος καὶ ὁ Παναίτιος τῆς Μέσης, ὁ Σενέκας, ὁ Ἐπίκτητος καὶ ὁ προαναφερθεὶς Μᾶρκος Αὐρήλιος τῆς Νέας, συμπεριλαμβάνονται στοὺς πιὸ διάσημους ἐκφραστὲς τοῦ ρεύματος αὐτοῦ. Ὁ πρῶτος ἐστεμμένος φιλόσοφος τῆς Ἱστορίας, κάτοχος ὑψηλοῦ ἐπιπέδου ἑλληνικῆς παιδείας, κατέλιπε σημαντικὸ συγγραφικὸ ἔργο, στὴν γλῶσσα τῶν μορφωμένων τῆς ἐποχῆς, στὴν ἀττικὴ διάλεκτο, τὰ περίφημα "Εἰς ἑαυτόν", στὰ ὁποῖα καθρεπτίζεται τόσο τὸ ἐξαίρετο ἦθος του ὅσο καὶ ὁ ἀγαθὸς τρόπος τῆς διοικήσεώς του: "τὰ ταῖς πόλεσιν οὖν ταύταις ὠφέλιμα μόνα ἐστί μοι ἀγαθά" (VI, 44). Κυβέρνησε τὴν αὐτοκρατορία (161-180) σὲ μία περίοδο "παγκοσμιοποίησης", ἀναγκασμένος νὰ πολεμᾷ συνεχῶς ἐναντίον τῶν βαρβάρων, ἐνῷ διεξῆγε σκληρὸ διωγμὸ ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν, θεωρῶντας τους -καὶ δικαίως- ἀπειλὴ γιὰ τὴν συνοχὴ τῆς Αὐτοκρατορίας καὶ γιὰ τὸν ἑλληνισμὸ ποὺ ἐλάτρευε. Πεθαίνοντας ἐν πλήρει ψυχικῇ ἀταραξίᾳ, προέτρεψε τὸν ἀναμένοντα διαταγὲς χιλίαρχό του: "ὕπαγε εἰς τὸν ἀνατέλλοντα ἥλιον· ἐγὼ ἤδη δύω".

Οἱ ἀναλογίες τῆς αὐτοκρατορικῆς περιόδου καὶ τῆς σημερινῆς εἶναι ἐμφανεῖς, ὅπως ἐπίσης ἐμφανὴς εἶναι καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς φιλοσοφικῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν πολιτικῶν πραγμάτων. Δὲν πρέπει νὰ ἀφεθοῦμε στὴν ἀπάθεια καὶ στὴν ἀπαισιοδοξία τῆς Στοᾶς, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ, ὅτι θὰ ἀγνοήσουμε τὰ τεράστια ἠθικά της διδάγματα. Ἀναζητοῦνται ἄμεσες λύσεις, "ἐδῶ καὶ τώρα". Τὶς λύσεις αὐτὲς θὰ προσπαθήσουμε νὰ ἀναζητήσουμε μὲ τὴν βοήθεια ἑνὸς "φίλου ἀπὸ τὰ παληά", τοῦ Ψυχολόγου-Ψυχοθεραπευτῆ Δημήτρη Παπαθανασίου.

Ἐνδεικτικὴ Βιβλιογραφία

1. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗ Δ. Κ., Ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας, ἐκδ. Παπαδήμα, 1994.

2. ΚΟΡΔΑΤΟΥ Γ., Ἱστορία τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς φιλοσοφίας, ἐκδ. Μπουκουμάνη, 1972.

3. ΛΙΑΝΤΙΝΗ Δ., Πολυχρόνιο, Στοὰ καὶ Ρώμη, 2005.

4. ΜΑΡΚΟΥ ΑΥΡΗΛΙΟΥ, Τὰ εἰς ἑαυτόν, εἰσαγωγή, ἀπόδοση καὶ σχόλια Felix De Giorgio, ἐκδ. Ζαχαρόπουλος.

5. ΣΔΡΑΚΑ Εὐ., Ἡ στωϊκὴ φιλοσοφία εἰς τὰς συμφορὰς τοῦ βίου, ἐκδ. Μαίανδρος, 1996.